Norma EN 511 dotyczy rękawic ochronnych przeznaczonych do pracy w niskich temperaturach do -50°C – zarówno tych wynikających z warunków atmosferycznych (np. prace zimowe na zewnątrz), jak i temperatur obniżonych w środowisku pracy (np. chłodnie).
Jej celem jest określenie, w jaki sposób rękawice powinny chronić przed zimnem konwekcyjnym i kontaktowym oraz jaką odporność na przemakanie muszą wykazywać.
Oznaczenia EN 511 – cyfry i piktogram
Na rękawicach przeznaczonych do pracy w zimnych warunkach powinien znaleźć się piktogram z płatkiem śniegu. Pod nim umieszczane są trzy cyfry, np. 3 2 1. Określają one kolejno:
- odporność na zimno konwekcyjne (1-4),
- odporność na zimno kontaktowe (1-4),
- odporność na przesiąkanie wody (0 lub 1) .
Czym jest zimno konwekcyjne i zimno kontaktowe?
Zimno konwekcyjne to zimno przenoszone przez ruch powietrza – wiatr, przeciąg lub przepływ powietrza w danym środowisku pracy. Odczyt temperatury odczuwalnej jest wówczas niższy niż na termometrze, ponieważ zimne powietrze szybciej odbiera ciepło z powierzchni dłoni. Norma EN 511 ocenia więc, jak dobrze rękawica izoluje przed zimnem przenoszonym przez ruch powietrza.
Zimno kontaktowe to zimno przekazywane przez bezpośredni kontakt dłoni z zimną powierzchnią, np. metalem, narzędziem, maszyną czy elementami konstrukcyjnymi. W tym przypadku głównym mechanizmem jest przewodzenie ciepła – ciepło z dłoni szybko ucieka do chłodnego materiału. EN 511 określa, jak skutecznie rękawica potrafi spowolnić ten proces.
Jakie testy przeprowadza się w ramach EN 511?
Aby rękawica uzyskała certyfikat zgodności z EN 511, musi przejść trzy testy, które określają jej poziom ochrony.
Ochrona przed zimnem konwekcyjnym
Test mierzy, jak dobrze rękawica ogranicza utratę ciepła. Umieszcza się ją na ogrzewanej dłoni testowej, a następnie w komorze klimatycznej odtwarza warunki środowiskowe – niską temperaturę, wiatr oraz wilgotność. Na tej podstawie określa się poziom izolacji termicznej, który klasyfikuje rękawice na skali 1–4 (4 oznacza najlepszą ochronę).
Ochrona przed zimnem kontaktowym
Test sprawdza ochronę dłoni podczas kontaktu z zimną powierzchnią. Materiał rękawic umieszcza się między dwiema metalowymi płytami o różnych temperaturach i mierzy się spadek ciepła. Na tej podstawie obliczany jest opór termiczny (R), przyporządkowany do skali 1–4, gdzie 4 oznacza najwyższy poziom ochrony.
Odporność na przesiąkanie wody
W ramach tego testu zanurza się rękawice w wodzie na 30 minut. Jeśli materiał nie przepuścił wody do środka po upływie tego czasu, to rękawica otrzymuje ocenę 1. Jeśli jednak woda przedostała się do środka, to test uznaje się za niezdany i rękawica otrzymuje wynik 0.
Podsumowanie
Rękawice zgodne z EN 511 są ważnym elementem (zwłaszcza) zimowego wyposażenia pracownika. Nawet najlepsza kurtka czy obuwie nie zapewnią pełnej ochrony, jeśli dłonie będą tracić ciepło podczas pracy z narzędziami, przy zimnym wietrze czy w kontakcie z metalowymi powierzchniami. Właściwy dobór rękawic — uwzględniający ochronę przed zimnem konwekcyjnym, kontaktowym i przed przesiąkaniem wody — realnie zwiększa bezpieczeństwo i komfort pracy w niskich temperaturach. To właśnie one często decydują o tym, czy pracownik może wykonywać swoje zadania efektywnie przez cały dzień.
