Odpowiadamy już na wstępie – pracownicy nie powinni sami prać swojej odzieży roboczej, a tym bardziej ochronnej. Taka praktyka wiąże się z wieloma konsekwencjami, m.in. ryzykiem utraty właściwości ochronnych materiałów specjalistycznych, zagrożeniem dla zdrowia oraz naruszeniem obowiązków pracodawcy wynikających z przepisów BHP.
W wielu firmach pracownicy nadal samodzielnie piorą odzież roboczą lub ochronną w zwyczajnych domowych pralkach – bez kontroli i bez znajomości wymagań tkanin. W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego pranie odzieży roboczej nie powinno być obowiązkiem pracownika, lecz pracodawcy.
Odzież ochronna to środek ochrony indywidualnej – nie zwykłe ubranie
Odzież ochronna pełni ściśle określoną funkcję w systemie BHP – jej zadaniem jest ochrona pracownika przed zagrożeniami obecnymi w środowisku pracy. Może to być narażenie na działanie substancji chemicznych, skrajnych temperatur, czynników biologicznych, a także ryzyko uszkodzeń mechanicznych czy wyładowań elektrostatycznych.
Właściwości ochronne takiej odzieży są potwierdzone normami i badaniami, dlatego warunkiem zachowania jej skuteczności jest prawidłowa eksploatacja oraz odpowiednia konserwacja, w tym profesjonalne pranie.
Zagrożenie dla zdrowia pracownika i jego rodziny
Samodzielne pranie odzieży roboczej stanowi poważne ryzyko sanitarne, co potwierdzają badania przeprowadzone w 2018 roku przez Centrum Badań Technologii Tekstyliów, Badań i Zarządzania Jakością w Hochschule Niederrhein, które wykonał niemiecki mikrobiolog z Uniwersytetu w Mönchengladbach – Lutz Vossebein. Wykazały one, że standardowe pranie domowe nie jest w stanie skutecznie usunąć wielu zanieczyszczeń występujących na odzieży roboczej, a w szczególności drobnoustrojów, substancji chemicznych i pozostałości przemysłowych.
Odzież używana w środowisku pracy bywa skażona olejami, smarami, pyłami przemysłowymi, metalami ciężkimi oraz innymi niebezpiecznymi substancjami, które podczas prania w warunkach domowych mogą przenosić się na bęben pralki, inne ubrania oraz bezpośrednio na osoby korzystające z urządzenia. W efekcie, zagrożenia zawodowe nie pozostają w miejscu pracy, lecz trafiają do przestrzeni domowej, narażając zdrowie pracownika i jego rodziny.
Z tego powodu pranie skażonej odzieży roboczej w domu jest niedopuszczalne. Przenoszenia zagrożeń poza zakład pracy nie da się pogodzić z zasadami BHP i ochrony zdrowia, a jedynym bezpiecznym rozwiązaniem pozostaje profesjonalne, kontrolowane pranie realizowane przez pracodawcę lub wyspecjalizowany serwis.
Domowe pranie to realne ryzyko utraty ochrony
Pranie odzieży roboczej i ochronnej w warunkach domowych niesie ze sobą realne ryzyko obniżenia jej właściwości ochronnych. Pracownicy zazwyczaj nie dysponują wiedzą na temat zaleceń producenta dotyczących temperatury prania (domowe pralki nie są nawet w stanie osiągnąć temperatury 60 stopni), doboru detergentów czy odpowiednich cykli, a stosowane na co dzień środki piorące mogą negatywnie wpływać na strukturę materiału. W efekcie dochodzi do stopniowego osłabienia odporności chemicznej, zniszczenia impregnacji lub utraty właściwości trudnopalnych i antystatycznych.
Dodatkowo brak kontroli nad stopniem zużycia odzieży sprawia, że nawet pozornie czyste ubranie może przestać spełniać swoją funkcję ochronną, co bezpośrednio zwiększa ryzyko wypadku przy pracy.
Pranie odzieży roboczej i ochronnej to obowiązek pracodawcy
Według Kodeksu Pracy to pracodawca odpowiada za zapewnienie pracownikom odzieży roboczej lub ochronnej, a także za jej pranie, konserwację, naprawę i terminową wymianę. Przerzucanie tych obowiązków na pracownika – nawet w formie ekwiwalentu pieniężnego – nie zawsze jest dopuszczalne, szczególnie w przypadku odzieży ochronnej.
W razie kontroli lub wypadku przy pracy brak właściwie zorganizowanego systemu prania i konserwacji może zostać uznany za naruszenie obowiązków pracodawcy w zakresie BHP.
Brak kontroli nad praniem to brak kontroli nad bezpieczeństwem
Gdy pracownicy piorą odzież we własnym zakresie, pracodawca traci realną kontrolę nad jej stanem technicznym. Trudno wówczas ocenić, czy odzież nadal spełnia wymagania norm i zachowuje właściwości ochronne, a w razie kontroli lub wypadku przy pracy znacznie trudniej wykazać dochowanie należytej staranności w zakresie BHP.
Profesjonalne pranie – realizowane we własnej pralni lub w ramach zewnętrznego serwisu – umożliwia systematyczne monitorowanie użytkowania odzieży, terminowe wycofywanie elementów zużytych lub uszkodzonych oraz zapewnienie ciągłości ochrony pracowników.
Serwis i pranie odzieży jako element systemowego podejścia do BHP
Zapewnienie profesjonalnego prania i konserwacji odzieży roboczej oraz ochronnej stanowi istotny element systemowego podejścia do bezpieczeństwa pracy. Pozwala realnie chronić zdrowie pracowników, zachować zgodność z obowiązującymi przepisami oraz ograniczyć ryzyko wypadków i odpowiedzialności prawnej po stronie pracodawcy. Jednocześnie wpływa na budowanie wyższej kultury bezpieczeństwa w organizacji, szczególnie w branżach, w których odzież pełni funkcję ochronną.
4Workers – skuteczny i profesjonalny serwis odzieży roboczej
Jako 4Workers, oferujemy serwis odzieży roboczej dopasowany do Twoich potrzeb! Obejmuje on m.in. profesjonalne pranie oraz konserwację odzieży roboczej i ochronnej zgodnie z normami i wymaganiami producentów.
Dzięki temu zyskujesz pełną kontrolę nad stanem odzieży, jej czystością i właściwościami ochronnymi, a pracownicy są i czują się bezpieczni.
Skontaktuj się z naszymi ekspertami i dowiedz się, jak możemy Cię wesprzeć w budowaniu skutecznego i zgodnego z przepisami systemu BHP.
